రంగారెడ్డి, మే 28 (నమస్తే తెలంగాణ) :ఒకప్పుడు ‘వెజిటబుల్ హబ్’గా ఉన్న రంగారెడ్డి జిల్లాలో నేడు ఉద్యాన సాగు వెలవెలబోతున్నది. పండ్లు, కూరగాయల తోటల సాగుపై రైతులకు ఆసక్తి తగ్గి.. వరి, పత్తి వంటి వాణిజ్య పంటల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. ఉద్యాన పంటలు పండించాలంటే కూలీల కొరత, నీటి లభ్యత గురించి ఆలోచించాల్సి వస్తుండడంతో అన్నదాతలు వెనుకడుగు వేస్తున్నారు. ఉద్యాన పంటల సాగు పెంపునకు అధికారులు అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నా ఆశించిన ఫలితం రావడం లేదు.
కూరగాయల సాగుకు కేరాఫ్గా..
ఒకప్పుడు జిల్లాలోని అనేక పల్లెలు కూరగాయల సాగుకు కేరాఫ్గా నిలిచాయి. కొన్ని దశాబ్దాలుగా రైతు కుటుంబాలు కూరగాయల సాగునే జీవనాధారంగా చేసుకుని బతుకుతున్నాయి. చేవెళ్ల, మొయినాబాద్, షాబాద్ తదితర ప్రాంతాలు క్యారెట్ సా గుకు పేరుగాంచగా.. ఇబ్రహీంపట్నం, అబ్దుల్లాపూర్మెట్, బాలాపూర్ ప్రాంతాలు ఆకుకూరలకు, షాద్నగర్ పచ్చిమిర్చి సాగుకు పేరొందాయి. ఉల్లిగడ్డ, ఆలుగడ్డల సాగుకు ఇక్కడి భూములు యోగ్యంగా లేకపోవడంతో ఇతర ప్రాంతాల నుంచి దిగుమతి చేసుకోవాల్సి వస్తున్నది. వివిధ రకాల కూరగాయలతోపాటు పాలకూర, చుక్కకూర, పొనగంటి కూర, మెంతికూర, ఎర్రగోంగూర వంటి అనేక రకరకాల ఆకు కూరలు, కూరగాయలను పండిస్తూ జిల్లా రైతాంగం ఆర్థిక ప్రగతిని సాధిస్తూ వచ్చిం ది. జిల్లా అవసరాలకు పోగా.. మిగిలిన కూరగాయలు హైదరాబాద్ మహానగరంతోపాటు చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతాలకు ఎగుమతి అయ్యేవి. ప్రస్తుతం ఉద్యాన సాగు తగ్గడంతో చాలావరకు కూరగాయలను జిల్లాకు దిగుమతి చేసుకునే పరిస్థితి వచ్చింది.
రాయితీలు కల్పిస్తున్నా..
పాలీహౌజ్, నెట్హౌజ్లలో కూరగాయలను సాగు చేసేందుకు ఉద్యానశాఖ రాయితీలు కల్పిస్తున్నది. జీడిమెట్ల, ములుగు ప్రాంతాల్లోని సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ కేంద్రా ల ద్వారా రైతులకు అవగాహన, శిక్షణా కార్యక్రమాలను సైతం నిర్వహిస్తున్నది. నాణ్యమైన విత్తనాలను కొనుగోలు చేయడంలో సహకరించడంతోపాటు సబ్సిడీపై కూరగాయల మొక్కలను సైతం అందిస్తున్నది. ఆయిల్పామ్ తోటల్లో అంతర పం టగా కూరగాయల సాగును చేపట్టేందుకు స్ప్రింక్లర్లను సైతం రాయితీపై ఇస్తున్నది. ఎస్సీ, ఎస్టీ రైతులకు 100శాతం, బీసీలకు 90శాతం, ఇతర రైతులకు 80 శాతం చొప్పున రాయితీ కల్పిస్తున్నా ఉద్యాన పంటల సాగుకు రైతులు ముందుకు రావడం లేదు.
క్రమక్రమంగా తగ్గుముఖం..
ఒకప్పుడు ఉద్యాన పంటల సాగులో జిల్లాకు ప్రత్యేక స్థానముండగా..కూరగాయల సాగులో రాష్ట్రంలోనే అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. ప్రతి ఏటా 72 వేల ఎకరాల్లో పండ్లు, కూరగాయలు సాగై దాదాపు మూడు లక్షల మెట్రిక్ టన్నులకు పైగా కూరగాయలను రైతులు పండించేవారు. అయితే హైదరాబాద్కు చెంతనే ఉన్న రంగారెడ్డి జిల్లా గత పదేండ్ల కాలంలో నలువైపులా శరవేగంగా విస్తరిస్తుండడం కూరగాయల సాగుపై ప్రభావం పడింది. పెద్ద ఎత్తున పరిశ్రమలు, కంపెనీలు ఏర్పాటవుతుండడం.. వ్యవసాయ భూములు రియల్ ఎస్టేట్ వెంచర్లుగా మారిపోతుండడంతో కూరగాయల సాగు క్రమక్రమంగా తగ్గుతూ వస్తున్నది. దీనికితోడు వర్షాభావ పరిస్థితులు సైతం నెలకొనడంతో రైతులు కూరగాయలను పండించే సాహసం చేయలేకపోతున్నారు. 2021-22 సంవత్సరం వానకాలంలో 62,598 ఎకరాల్లో పండ్లు, కూరగాయలను జిల్లా రైతులు సాగు చేయగా.. 2022-23లో 64,397 ఎకరాల్లో, 2023-24లో 60,714 ఎకరాల్లో ఉద్యాన పంటలు సాగయ్యాయి. ప్రస్తుత వానకాలంలో కేవలం 15,461 ఎకరాల్లోనే ఉద్యాన పంటలు సాగయ్యే అవకాశముందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఏటేటా ఉద్యాన పంటలను సాగు చేసే రైతుల సంఖ్య తగ్గుతూ వస్తుండగా.. వరి, పత్తి వంటి పంటల సాగు వైపు ఎక్కువగా మొగ్గు చూపుతున్నారు.
ఆందోళన కలిగిస్తున్న ధరలు ..
జిల్లాలో మెజార్టీ పంటలు బోర్లు, బావుల కిందే సాగవుతున్నాయి. భూగర్భ జలాలు రోజురోజుకూ పడిపోతుండడంతో నీటి వనరుల్లో నీటిమట్టాలు అడుగంటుతున్నాయి. దీంతో కూరగాయల సాగు తగ్గి దిగుబడులపై ప్రభావం చూపుతున్నది. దీంతో కూరగాయలు, పండ్ల ధరలు మార్కెట్లో అమాంతంగా పెరిగిపోతున్నాయి. పేద, మధ్యతరగతి ప్రజలు పండ్లు, కూరగాయలను కొనేందుకు ఇబ్బందిపడుతున్నారు. మార్కెట్కు రూ.200 నుంచి రూ.300 వరకు తీసుకెళ్తే గతంలో సంచి నిండా కూరగాయ లు వచ్చేవి. ప్రస్తుతం పరిస్థితి తలకిందులైంది. ధరలు భగ్గుమంటుండడంతో కిలో చొప్పున కూరగాయలు కొనుగోలు చేసేవారు ప్రస్తుతం అరకిలో, పావు కిలో కొంటున్నారు. పేద, మధ్యతరగతి ప్రజలైతే ఆకుకూర..లేదంటే పప్పు వంటకాలతో సరిపుచ్చుకుంటున్నారు. పరిస్థితులు ఇలాగే కొనసాగితే.. రానున్న రోజుల్లో పండ్లు, కూరగాయలను కొనలేని పరిస్థితులు నెలకొననున్నాయి.