మొయినాబాద్ మండలంలో యాసంగి పంటల సాగు కాలం ముగింపు దశకు వచ్చింది. జనవరి రెండో వారానికి వరి నాట్లు పూర్తి కావాల్సి ఉన్నది. కలుపు తీసి ఎరువులు వేసుకునే సమయంలోనూ రైతులు ఇంకా నాట్లు వేస్తున్నారు. యాసంగి సీజన్ నవంబర్ నుంచి ప్రారంభం కావాల్సి ఉండగా జనవరి నెల నుంచి నాట్లు వేసుకుంటున్నారు. ముదిరిన వరి నారు, వాతావరణంలో వచ్చిన మార్పులతో ఆలస్యంగా నాట్లు వేస్తే దిగుబడిపై ప్రభావం చూపుతుందని వ్యవసాయ శాఖ అధికారులు చెబుతున్నారు.
వారం రోజులుగా ఎండలు మండిపోతుండటం, వాతావరణ మార్పులతో చీడపీడల వ్యాప్తి పెరుగుతుందని పంట చేతికొచ్చే సమయంలో ఆకాల వర్షాలు దెబ్బతీసే అవకాశం కూడా ఉండవచ్చని అధికారులు పేర్కొంటున్నారు. ఏప్రిల్, మే నెలలో ఈదురు గాలులతో కూడిన వర్షాలు కురిసే అవకాశం కూడా ఉండవచ్చని అధికారులు చెబుతున్నారు.
– మొయినాబాద్, ఫిబ్రవరి 18
వరి సాగు కంటే స్వల్పకాలిక పంటలు సాగు చేసుకుందామని కొంత మంది రైతులు వరి నాట్లు వేయడానికి ఆసక్తి చూపడంలేదు. బియ్యం ధరలు విపరీతంగా మార్కెట్లో పెరగడంతో వరి సాగు చేసుకుంటేనే అధిక ఆదాయం పొందవచ్చని కొంత మంది రైతులు ధైర్యం చేసి వరి నాట్లు ఇప్పటికీ వేస్తున్నారు. మంచు కారణంగా నారు మడుల్లో నారు దెబ్బతినడంతో మళ్లీ నారు పోసి వరి నారు చేతికి రావడం ఆలస్యం కావడంతో వరి నాట్లు వేయడానికి అదనపు సమయం కేటాయించడం జరిగింది.
ఆలస్యమైనా దేవుడిపై భారం వేసి వరినాట్లు వేస్తున్నామని కొంత మంది రైతులు చెబుతున్నారు. యాసంగిలో ప్రధాన పంటగా వరి సాగు మాత్రమే ఉంటుంది. వానకాలంలో సన్న రకం వరి సాగు వేసే రైతులు యాసంగిలో దొడ్డు రకం వరి సాగు చేస్తున్నారు. ఈ ఏడాది సన్నరకం బియ్యానికి మార్కెట్లో మంచి డిమాండ్ ఉండడంతో రైతులు సన్నరకం వేయడానికి ఆసక్తి చూపుతున్నారు. గత ఏడాది మండలంలో 70 శాతం దొడ్డు రకం సాగు చేయగా 30 శాతం సన్న రకం వరి సాగు చేశారు. ఈ ఏడాది మాత్రం 80 శాతం సన్నరకం 20 శాతం మాత్రమే దొడ్డు రకం వరి సాగు చేశారని వ్యవసాయ అధికారుల చెక్కలు చెబుతున్నాయి.
వరి నారు పోసి మొలకలు ఎత్తిన సమయంలో అధికంగా మంచు కురువడంతో వరి నారు పూర్తిగా దెబ్బతిన్నది. మళ్లీ వరి నారు పోసి నాట్లు వేసే సరికి ఆలస్యం అవుతుందని పంట చేతికి వచ్చే సమయంలో అకాల వర్షాలు దెబ్బతిస్తాయని భావన కూడా కొంత మంది రైతుల్లో ఉంది. వర్షాకాలంలో కూడా తక్కువ వర్షాలు కురువడంతో భూగర్భ జలాలు కూడా అంతంత మాత్రంగానే ఉన్నాయి. ప్రభుత్వం మారడంతో కరెంట్ పాలసీలు ఏ విధంగా ఉంటాయోనన్న ఆందోళన కూడా రైతుల్లో ఉన్నది. ఈ నేపథ్యంలో ఈసారి యాసంగిలో తక్కువ శాతం వరినాట్లు పడ్డాయి. గత ఏడాది కంటే మండలంలో 1303 ఎకరాల సాగు విస్తీర్ణం తగ్గింది. ఈ ప్రాంతంలో కేవలం బోరుబావులు, విద్యుత్పై ఆధారపడి వరి పంటల సాగు ఉండటంతో తక్కువ విస్తీర్ణంలో వరి సాగు ఉంటుంది.
స్వల్పకాలిక వరి విత్తనం పంట దిగుబడి రావడానికి 90 నుంచి 100 రోజుల సమయం పడుతుంది. నవంబర్లో నారు పోసుకుని డిసెంబర్ నెలాఖరు వరకు నాట్లు వేసుకుంటే మార్చి వరకు పంట చేతికి వస్తుంది. ఈ సమయంలో ఆశించిన దిగుబడి వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. సన్న రకం దీర్ఘకాలిక పంట. 120 నుంచి 140 రోజుల్లో దిగుబడి వస్తుంది. ఆలస్యంగా ముదిరిన నారు వేయడం వలన చీడపీడల ఉధృతి ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఏప్రిల్, మే నెలలో పెను తుఫాన్లు, ఈదురుగాలులు, అకాల భారీ వర్షాలతో పంటలు దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉన్నది. దీంతో ఆలస్యంగా నాట్లు వేసుకుంటున్న రైతులు ఆశించిన మేర దిగుబడి వస్తుందో లేదోనని ఆందోళన చెందుతున్నారు.
గత ఏడాదితో పోల్చితే ఈ ఏడాది యాసంగిలో తక్కువ విస్తీర్ణంలో వరి సాగు చేశారు. ఈ ఏడాది వర్షాలు తక్కువగా కురువడం, ఎండలు కూడా ఫిబ్రవరి మాసంలోనే అధికంగా ఉండటం, భూగర్భ జలాలు కూడా తగ్గుముఖం పట్టడంతో వరి సాగు చేస్తే కొంత నష్టం కూడా జరగవచ్చనే భావనతో కొంత మంది రైతులు వరి సాగు చేయకుండా సల్పకాలిక పంటల సాగుపై దృష్టి పెట్టారు. మండలంలో యాసంగిలో సాధారణ వరి సాగు విస్తీర్ణం 1352 ఎకరాలుంటే సాధారణ సాగు కంటే ఎక్కువగా వరి సాగు చేస్తున్నారు. గతేడాది 3503 ఎకరాల్లో వరి సాగు చేస్తే ఈ ఏడాది 2200 ఎకరాల్లో మాత్రమే సాగు చేశారు.
రైతులు గతేడాది కంటే ఈ ఏడాది సన్నరకంపై ఆసక్తి పెంచుకున్నారు. సన్న రకానికి మార్కెట్లో ధరలు విపరీతంగా పెరగడంతో పాటు డిమాండ్ కూడా ఎక్కువగా ఉన్నది. గతేడాది ఆంధ్రలో అధిక వర్షాలు కురువడంతో వరి పంటలు పూర్తిగా దెబ్బతిన్నాయి. దీంతో ఆంధ్రలో బియ్యం కొరత ఏర్పడింది. తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆ సమయంలో రాష్ట్రంలో సాగు చేసిన వడ్లు ఆంధ్రకు సరఫరా చేసింది. వడ్లకు మంచి డిమాండ్ ఉండటంతో గతేడాది రైతులు సాగు చేసిన వడ్లు పూర్తిగా విక్రయించారు. తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని రైతుల వద్ద సన్నరకం బియ్యం లేకపోవడంతో.. ప్రస్తుతం తమ ఇంటి అవసరాలకు సన్నరకం బియ్యం కావాల్సి ఉండటంతో రైతులు సన్నరకం బియ్యం సాగు చేయడానికి ఎక్కువ ఆసక్తి చూపుతున్నారు. అందుకే దొడ్డు రకం బియ్యం కంటే సన్న రకం వరి సాగు చేస్తున్నారు.
మొయినాబాద్ మండలం నగరానికి అతి చేరువలో ఉండడంతో కూలీల కొరత రైతులను తీవ్రంగా వేధిస్తున్నది. ఎక్కువ కూలీ డబ్బులు ఇస్తామన్నా కూలీలు మాత్రం రావడంలేదు. నగరానికి వెళ్లి ఏదో ఒక పనిచేసుకుంటున్నారు. గచ్చిబౌలి, ఫైనాన్షియల్ డిస్ట్రిక్ట్ చాలా దగ్గరగా ఉండటం, హైదరాబాద్ మహా నగరం చాలా దగ్గరగా ఉండటం, నీడపాటు ఉద్యోగాలకు ఎక్కువగా ఆసక్తి చూపుతున్నారు. తక్కువ వేతనాలు ఇచ్చే హౌస్కీపింగ్ పనులైనా ప్రజలు ఆసక్తి చూపుతున్నారు. అదే విధంగా ఈ ప్రాంతంలో ఉన్న నిరుద్యోగులు ఎంతో కొంత రియల్ వ్యాపారం చేయడంతో ఆర్థికంగా బలపడం, కొందరు భూములను అమ్ముకుని వడ్డీలకు డబ్బులు ఇచ్చుకోవడం, ఇండ్ల నిర్మాణం చేపట్టి అద్దెకు ఇవ్వడంతో ఆర్థికంగా స్థిరపడటంతో ఈ ప్రాంతంలో కూలీల కొరత ఎక్కువగా ఉన్నది.
కూలీల కొరతతో పాటు ఉన్న కొద్దిమంది రైతులు కూడా పంటలు సాగు చేయడానికి పెద్దగా ఆసక్తి చూపడంలేదు. వ్యవసాయమే ఫ్యాషన్గా చేసే రైతులు ఇంట్లో ఉన్నవారితో పంటలు సాగు చేసుకోవడం లేదా అడ్డా మీద ఉండే లేబర్ను తీసుకొచ్చి పంటలు సాగు చేసుకుంటున్నారు. వరి నాట్లు చేయడానికి వలస కూలీలను తీసుకొచ్చి నాట్లు వేయించుకుంటున్నారు. పాత మహబూబ్నగర్ జిల్లాలోని కొడంగల్, నారాయణపేట్, కోస్గి ప్రాంతాలకు చెందిన వలస కూలీలతో రైతులు వరి నాట్లు వేసుకుంటున్నారు.
దేవుడిపై భారం వేసి నారు వేస్తున్నాం. ముందు నారు పోసాను. కాని మంచు బాగా కురిసింది. దీంతో నారు పూర్తిగా పాడైంది. మళ్లీ నారు పోసి నారు వేయడానికి సిద్ధమైన తరువాత కరిగట్టు చేస్తున్నాను. బోరులో నీరు తగ్గుతున్నది. కనీసం ఇంటికి సరిపడా బియ్యం వస్తాయని నారు వేస్తున్నా. పంట చేతికొస్తే అదృష్టం లేదా దురదృష్టం. నారు వేయడానికి నెల రోజులు ఆలస్యమైంది.
– యాదయ్య, రైతు, తోలుకట్టా, మొయినాబాద్
యాసంగి కాలం అక్టోబర్-5 నుంచి మార్చి లేదా ఏప్రిల్ వరకు ఉంటుంది. వరి నాట్లు వేయడం సాధారణంగా అక్టోబర్-5 నుంచి డిసెంబర్ 31 లేదా జనవరి 15 వరకు పూర్తి కావాలి. వరి కోతలు మార్చి, ఏప్రిల్ వరకు పూర్తవ్వాలి. ఆలస్యమైతే అకాల వర్షాలతో చేతికి వచ్చే పంటలు దెబ్బతినే అవకాశం ఉంటుంది. రైతులు పోసిన నారు మంచుకు దెబ్బతిన్నది. మళ్లీ రైతులు నారు పోసి నాట్లు వేయడం ఆలస్యం అయ్యింది. ఈ నెలాఖరు వరకు వరి నాట్లు వేస్తారు. సన్నరకం వరి కాబట్టి ఇప్పడు నాట్లు వేస్తే పంట మే వరకు చేతికి వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. మే నెలలో అకాల వర్షాలు పడకపోతే రైతులు బయటపడే అవకాశం ఉంటుంది.
– రాగమ్మ, మండల ఏవో, మొయినాబాద్