తుంగభద్రా నదీ తీరం ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రంగా ప్రసిద్ధి గాంచింది. నదీ తీరం వెంట ఉన్న అయిజ మండలంలోని వేణిసోంపురం గ్రామం అపరమంత్రాలయంగా విరాజిల్లుతున్నది. మంత్రాలయంలో వెలిసిన రాఘవేంద్రస్వామి మొదటి బృందావనం ఈ గ్రామంలోనే నిర్మాణమైనట్లు పూర్వీకుల ద్వారా తెలుస్తున్నది. బృందావనం, సంతాన వేణుగోపాలస్వామి, నర్సింహస్వామి, వ్యాసతత్వజ్ఞ తీర్థాచార్యుల ఆలయాల సముదాయంతో గ్రామం ఆధ్యాత్మిక శోభ సంతరించుకున్నది. మంత్రాలయం పీఠాధిపతుల్లో పదో వ్యక్తి అయిన వ్యాసతత్వజ్ఞ తీర్థాచార్యుల రాకతో వేణిసోంపురానికి గుర్తింపు వచ్చింది. ఆయన మఠం పీఠాన్ని మధ్యలో త్యజించి వేణి సోంపురంలో శిష్యులకు పాఠ్య ప్రవచనాలు బోధిస్తూ జ్ఞానబోధ చేస్తుండేవారు. వేణుగోపాల స్వామి ఆలయంలో వెలిసిన శ్రీకృష్ణుడు కుడి కాలుపై ఎడమ కాలు వేసుకొని దర్శనమివ్వడం ఇక్కడి విశిష్టత. అంతటి విశిష్టత కలిగిన గ్రామం గురించి ఆదివారం ప్రత్యేక కథనం..
గద్వాల, ఆగస్టు 19 : తుంగభద్రా నది ఒడ్డున వెలిసిన సుందర ప్రదేశం ఆధ్యాత్మిక శోభతో ఆ గ్రామానికే వన్నె తెచ్చింది. గద్వాల సంస్థానాధీశుల కాలంలో ధాన్యాగారంగా వెలుగొంది.. నేడు అపర మంత్రాలయంగా విరాజిల్లుతున్నది జోగులాంబ గద్వాల జిల్లా అయిజ మండలంలోని వేణిసోంపురం గ్రామం. మంత్రాలయంలో వెలిసిన రాఘవేంద్రస్వామికి సంబంధించి మొదట ఇక్కడ బృందావనం నిర్మాణమైన అనంతరం మంత్రాలయంలో వెలిసినట్లు ప్రచారం జరుగుతోంది. రాఘవేంద్రస్వామి పూర్వీకులు మొదట ఇక్కడ బృందావనాన్ని ఏర్పాటు చేసుకొని పూజలు చేసినట్లు తెలుస్తోంది.
గ్రామానికి సంబంధించిన వివరాలిలా..
తుంగభద్రా నది సమీపంలో బృందావనంతోపాటు సంతాన వేణుగోపాలస్వామి, నర్సింహస్వామి, వ్యా సతత్వజ్ఞ తీర్థాచార్యుల ఆలయాల సముదాయం ఆ గ్రామానికే శోభనిస్తున్నది. ఇక్కడ అన్ని ఆలయాలు ఉండడానికి కారణం వ్యాసతత్వజ్ఞ తీర్థాచార్యులు. ఈయన మంత్రాలయం పీఠాధిపతుల్లో రాఘవేంద్రస్వామి అనంతరం పీఠాన్ని అలంకరించిన వా రిలో 10వ వ్యక్తి. ఈయన పీఠాన్ని మధ్యలో త్య జించి వేణిసోంపురం గ్రామంలో శిష్యులకు పాఠ్య ప్రవచనాలు బోధిస్తూ జ్ఞానబోధ చే స్తుండేవాడు. వేసవిలో హైదరాబాద్ న వాబులు గద్వాల సంస్థానంపైకి దండయాత్రకు బయలుదేరగా రాత్రి స మయం కావడంతో వారు కృ ష్ణానది ఆవలి ఒడ్డున నిద్రిస్తున్నారు.
ఈ విషయాన్ని సైనికు లు వ్యా సతత్వజ్ఞ తీర్థాచార్యులకు చెప్పడంతో ఆయన ఓ కాగితంపై ధర్మ భవతు సద్ధర్మః మార్గాన్ని అసంతు మార్గ ధాన వాహినా, వాహిని రాజన్ స్వాతు అరాత (నీ ధ ర్మములు విల్లు అయి సంధించి శత్రువులను పరాజ యం పాలు చేస్తుంది) అని రాసినట్లు పండితులు చె ప్తున్నారు. దీనిని శత్రు సైనికులు నిద్రిస్తున్న పైభాగం లో వదిలి పెట్టాలని తీర్థాచార్యులు చెప్పారు. అలా చే యగా తెల్లారేసరికి కృష్ణానదికి పెద్ద ఎత్తున వరదొచ్చి నిద్రలోనే ఆ శత్రువులు కొట్టుకుపోయారని పురాణా లు చెబుతున్నాయి. అంత మహిమగల వ్యక్తి తీర్థాచార్యులు. అంతకు పూర్వం కూడా వారి కుటుంబసభ్యు లు వేణిసోంపురంలో నివసించి అక్కడి ఆలయాల అభివృద్ధికి కృషి చేశారు. అందుకే ఈ గ్రామం ఇప్పటికీ అపర మంత్రాలయంగా వెలుగొందుతున్నది. ఒకరోజు వ్యాసతత్వజ్ఞ తీర్థాచార్యులు గ్రామ సమీపంలో ఉన్న తుంగభద్రా నదిలో సాయం సంధ్యావందనం చేస్తుండగా, హంపీలో రథం తగలబడుతున్న విషయాన్ని దివ్య దృష్టితో చూసి తన చేతులతో నీరు చల్లి మంటలను ఆర్పినట్లు ప్రచారంలో ఉంది. వీటితోపాటు తిరుమలలో ఒకసారి ఆయన అందుబాటులో లేని కారణంగా అక్కడ రథం ముందుకు కదలలేదని, ఆయన రాకతోనే రథం ముందుకు కదిలిందని కథలుగా చెప్పుకొంటున్నారు. తీర్థాచార్యులు వృద్ధాప్యంలో తుంగభద్రా నదికి కాలినడకన వెళ్లి రావడం సాధ్యం కాకపోవడంతో గంగాదేవి అనుగ్రహంతో కర్రతో గీత గీయగా దాని వెంట నీరు ప్రవహించినట్లు ప్రచారం జరుగుతోంది. ఈక్రమంలోనే తుంగభద్ర రెండో పాయగా చీలిపోయి వేణిసోంపురం పక్కగా ప్రవహించి కింది భాగాన నదిలో కలుస్తుంది.
ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రంగా..
తుంగభద్రా నదీతీరం ఎన్నో ఆలయాలకు పుట్టినిళ్లుగా నిలిచి ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రంగా కొనసాగింది. ఓ వైపు మంత్రాలయం, మరో వైపు వేణిసోంపురం జడల గ్రామంగా ప్రసిద్ధి చెంది ఆధ్యాత్మికతను సంతరించుకున్నది. ఇక్కడ ప్రతిష్ఠించబడిన వేణుగోపాలస్వామి.. సంతాన వేణుగోపాలస్వామిగా ఖ్యాతి గడించారు. మంత్రాలయ మఠానికి చెందిన పదో పీఠాధిపతి వ్యాసతత్వజ్ఞతీర్థులతోనే ఈ ప్రాంతానికి గుర్తింపు వచ్చింది. కొన్నేండ్లు పీఠాధిపతిగా ఉండి అనంతరం ఇక్కడికి వచ్చి తుంగభద్ర ఒడ్డున నివాసం ఉంటూ విద్యాశ్రమాన్ని కొనసాగించారు.
ఆలయాల విశిష్టత..
వేణిసోంపురంలోని వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం విశిష్టత కలిగినది. ఏ ఆలయంలోనైనా శ్రీకృష్ణుడు ఎడమ కాలిపై కుడికాలు వేసుకొని కనిపిస్తాడు. కానీ ఇక్కడ మాత్రం కుడి కాలిపై ఎడమ కాలు వేసుకొని కనిపిస్తాడు. ఒకరోజు వేణుగోపాలస్వామి వ్యాసతత్వజ్ఞ తీర్థాచార్యుల కలలోకి వచ్చి ఇటిక్యాల మండలం వల్లూరు చెరువు తూము కింద భూమిలో ఉన్నానని చెప్పారు. తీర్థాచార్యులు అక్కడికి వెళ్లి తవ్వగా విగ్రహం బయటపడింది. దానిని తీసుకొచ్చి వేణిసోంపురంలో ప్రతిష్టించి ఆలయం నిర్మించారు వ్యాసతత్వజ్ఞ తీర్థాచార్యులు. అనతి కాలంలోనే ఆయనకు ఆడ సంతానం కలగడంతో అప్పటి నుంచి వేణుగోపాలుడు.. సంతాన వేణుగోపాలస్వామిగా పూజలు అందుకుంటున్నారు. ఈయన మరణానంతరం అతని పేరు మీద ఆలయాన్ని కూడా నిర్మించారు. ఇంతటి ప్రాశస్త్యం కలిగింది ఆ గ్రామం.