సిటీబ్యూరో: తెలంగాణ పురోగతిలో హైదరాబాద్ నగరం అత్యంత కీలక పాత్రను పోషిస్తోంది. రాజధాని చుట్టూ జరిగే అభివృద్ధే ప్రామాణికంగా చేసుకొని పెట్టుబడులు, కంపెనీల స్థాపన, ఉద్యోగ, ఉపాధి అవకాశాలు ప్రభావితమవుతాయి. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పాటు తర్వాత బీఆర్ఎస్ పాలనలో హైదరాబాద్ మహానగరం ప్రగతి పథంలోకి దూసుకెళ్లింది.
ఎస్ఆర్డీపీ, ఎస్ఎన్డీపీ, మెట్రోలతో పాటు ఐకానిక్ కట్టడాలు, అటు అభివృద్ధి, ఇటు సంక్షేమంలో జోడెద్దులా మాదిరిగా బీఆర్ఎస్ సర్కారు హయాం లో హైదరాబాద్ అంతర్జాతీయ గుర్తింపును పొందింది. వరుసగా ఐదు సార్లు మెరుగైన జీవన ప్రమాణాలు కలిగిన నగరంగా గుర్తింపు దక్కించుకున్నది.
ఇటువంటి మహానగరంలో ప్రగతి ప్రస్థానం ఆగకూడదు అంటే కొత్తగా ఏర్పడిన కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం.. హైదరాబాద్ అభివృద్ధి కోసం బడ్జెట్లో సమృద్ధిగా నిధులు కేటాయించాలి. ప్రస్తుత ప్రాజెక్టులతో పాటు మరిన్ని అభివృద్ధి పనులకు జీహెచ్ఎంసీ, జలమండలి, హెచ్ఎండీఏ, వైద్య ఆరోగ్య శాఖలు సమర్పించిన ప్రతిపాదనలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. గురువారం అసెంబ్లీలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించనున్న బడ్జెట్పై గ్రేటర్వాసులు భారీగా ఆశలు పెట్టుకున్నారు.
బల్దియాను ఆదుకునేనా?
జీహెచ్ఎంసీ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుదేలైంది. గత ఆర్థిక సంవత్సరం రూ. 6,530 కోట్ల బల్దియా బడ్జెట్లో.. ఇప్పటికే రూ. 6,314 కోట్లు ఖర్చు చేశారు. మున్సిపల్ బాండ్లు, రూపీ టర్మ్ రూపంలో పలు దఫాలుగా తీసుకున్న మెజార్టీ రుణానికి ప్రస్తుతం వడ్డీ మాత్రమే చెల్లిస్తుండగా, ఏప్రిల్ నుంచి అసలు, వడ్డీ కలిపి వాయిదాలు చెల్లించాల్సి ఉంది. ప్రస్తుతం సగటున నెలకు రూ. 68 కోట్లు చెల్లిస్తుండగా, 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరానికి అది సుమారు రూ.105 కోట్లకు చేరనున్నది. రాబోయే రోజుల్లో మరింత అధికం కానున్నది.
ఈ నేపథ్యంలోనే ఆర్థిక సమస్యలతో పాటు కొత్త ప్రాజెక్టుల కోసం రూ. 5,400 కోట్లతో బల్దియా ప్రతిపాదనలు ప్రభుత్వానికి సమర్పించింది. వాస్తవంగా బల్దియా ఇప్పటికే ప్రతి నెల వేతనాలు, పింఛన్లకు రూ. 130 కోట్లు, చెత్త తరలింపు, నిర్వహణకు సంబంధించి టిప్పింగ్ ఫీ కింద సుమారు రూ.40 కోట్లు, వీధి దీపాల నిర్వహణ రూ. 7 కోట్లు, రోడ్ల నిర్మాణం, నిర్వహణ, ఇతర పనులకు రూ. 100 కోట్లు ఖర్చు చేస్తున్నది.
ప్రతి నెల ఆదాయానికి.. ఖర్చుకు దాదాపు ఏటా రూ. 900 కోట్ల మేర లోటు బడ్జెట్ ఉంటోంది. ముఖ్యంగా రూ. 1000 కోట్ల మేర పెండింగ్ బిల్లులు కాంట్రాక్టర్లకు చెల్లించాల్సి ఉంది. ఈ పెండింగ్ బిల్లులు చెల్లించే వరకు అభివృద్ధి పనులు చేపట్టబోమని ఇప్పటికే జీహెచ్ఎంసీకి కాంట్రాక్టర్లు అల్టిమేటం జారీ చేసి.. రోజుకో రీతిలో నిరసన తెలుపుతున్నారు.
ఈ నేపథ్యంలోనే రెండో దశ ఎస్ఆర్డీపీ, ఎస్ఎన్డీపీ, సీఆర్ఎంపీ పనులకు, మూసీ సుందరీకరణకు రూ.వేల కోట్లలో నిధులు అవసరమని పేర్కొంటూ జీహెచ్ఎంసీ ప్రభుత్వానికి బడ్జెట్ ప్రతిపాదన సమర్పించింది. ప్రభుత్వం ఏ మేర బల్దియాను ఆదుకుంటుందో వేచి చూడాలి.
నిధులపై జలమండలి ఆశలు
బడ్జెట్పై జలమండలి సైతం గంపెడాశలు పెట్టుకున్నది. రూ.6,150 కోట్ల మేర నిధులు కావాలని ప్రభుత్వానికి ప్రతిపాదనలు సమర్పించింది. గోదావరి, కృష్ణా ఫేజ్లకు చేసిన రుణాలు, వార్షిక వడ్డీలకు రూ.1100 కోట్లు, నూతన మురుగునీటి శుద్ధి కేంద్రాలు, ఇతర అభివృద్ధి పనులకు రూ. 2700 కోట్లు, ఉచిత తాగునీటి పథకానికి రూ. 500 కోట్లు, విద్యుత్ బకాయిల చెల్లింపునకు రూ. 500 కోట్లు , రూ. 1350 కోట్లు సుంకిశాల ప్రాజెక్టుకు కేటాయించాలని ప్రభుత్వాన్ని కోరింది.