లింగారాం కథ.. మరో వ్యథ


Sat,October 6, 2012 04:57 PM

దంతేవాడకు చెందిన ఆదివాసీ ఉపాధ్యాయురాలు సోని సోరి వ్యథాభరిత గాథను చదివిన వారికి ఆమెతో పాటు అదే కేసులో పోలీసులు ఇరికించిన లింగారాం కొడాపె గుర్తుండే వుంటాడు. సోనికి స్వయానా మేనల్లుడైన పాతికేళ్ల లింగారాందీ చేయని నేరానికి రాజ్యం ఉక్కుపాదం కింద నలిగిపోతున్న చరిత్రే. మురియా ఆదివాసీగా పుట్టడం.. అదీ మావోయిస్టులకు ప్రభుత్వ బలగాలకు యుద్ధం నడుస్తున్న దంతేవాడ జిల్లాలో పుట్టడం ఆతడి తప్పు కాకపోయినా శిక్ష మాత్రం అనుభవిస్తున్నాడు. యే జల్.. జంగల్.. జమీన్ హమారా.. అంటూ వచ్చిన దాదాలు తొలుత లింగారాంను తమ వైపు ఆకర్షించేందుకు ప్రయత్నం చేశారు. ‘మీ చిత్తశుద్ధి మంచిదే కాని మార్గంపై అనుమానాలున్నాయ’ంటూ సున్నితంగా తిరస్కరించాడు. హింస ఎవరు చేసినా తప్పన్నాడు. అయితే, పోలీసులు ఊరుకోలేదు. నీకు నక్సల్స్‌తో సంబంధాలున్నాయని వేధించారు. లేవని తాము నమ్మాలంటే ఎస్పీఓ (స్పెషల్ పోలీస్ ఆఫీసర్)గా చేరమన్నారు. మావోయిస్టు గెరిల్లా కావడానికి ఇష్టపడని లింగారాం పోలీసుల తరఫున పనిచేయడానికీ సమ్మతించలేదు. తనను బలవంతం చేయడం అన్యాయమన్నాడు. తిరగబడ్డాడు. అంతే.. రాజ్యం కన్నెపూరజేసింది.

40 రోజులు లాకప్‌లో బంధించింది. హక్కుల గురించి మాట్లాడతావా.. నువ్వు కచ్చితంగా నక్సలైటువేనంటూ పోలీసులు లాఠీ లు ఝుళిపించారు. చెప్పరాని హింసలు పెట్టారు. కోర్టు జోక్యంతో విడుదలై ఢిల్లీకి పారిపోయి జర్నలిస్టు శిక్షణ పొందుతుంటే మావోయిస్టు అధికార ప్రతినిధివన్నారు. ఆజాద్‌కు వారసునిగా ప్రకటించారు. దంతేవాడకు వచ్చిన వెంటనే అరెస్టు చేశారు. మైనింగ్ కంపెనీ ఎస్సార్ నుంచి 15 లక్షల రూపాయలు తీసుకుని మావోయిస్టులకు చేరవేశాడని ఆరోపించారు. రాజ్యాన్ని కూలదోయడానికి కుట్ర చేస్తున్నాడంటూ చట్టవ్యతిరేక కార్యకలాపాల నివారణ చట్టం(యూఏపీఏ) కింద కేసు పెట్టారు. సంవత్సరకాలంగా జైలులో బంధించి వుంచారు.

కౌకొండ బ్లాక్‌లోని సమేలి గ్రామంలో కాస్త కలిగిన కుటుంబంలోనే 1987లో పుట్టాడు లింగారాం. తండ్రి మద్రూరాం మూడు సార్లు గ్రామ సర్పంచుగా ఎన్నికయ్యారు. చిన్నాన్న మాజీ ఎమ్మెల్యేగా పనిచేశారు. డిగ్రీ వరకు చదివిన లింగారాంకు ఎప్పటికైనా మంచి జర్నలిస్టు కావాలన్న కోరిక వుండేది. గ్రామంలోకి తరచూ వచ్చే నక్సల్స్ ఆశ యం పట్ల అంతగా ఆవగాహన లేకపోయినా ఆదివాసుల కోసం పనిచేస్తున్నవారిగా సానుభూతి చూపించేవాడు. ఇది పోలీసులకు కంటగింపయింది. ప్రమాదాన్ని గ్రహించిన లింగారాం తండ్రి కొడుకు చదువు మాన్పించి జీపు కొనిచ్చాడు. దాన్ని నడుపుకుంటూ బతుకుతున్నా పోలీసులు వదలలేదు. మావోయిస్టుల్లో కలిశాడంటూ ప్రచారం చేయసాగారు. 2009 ఆగస్టు 14న లింగారాం కోసం మేనత్త సోని ఇంటిపై దాడి చేశారు. అక్కడ చిక్కకపోవడంతో అదే నెల 31న స్వగ్రామం సమేలిని చుట్టుముట్టి పట్టుకున్నారు. దంతేవాడకు తీసుకెళ్లి లాకప్‌లో బంధించారు. మావోయిస్టునని ఒప్పుకొమ్మని లేదంటే ఎస్పీఓగా చేరమని ఒత్తిడి చేశారు. లింగారాం ససేమిరా అనడంతో చిత్రహింస లు పెట్టారు. తమ్ముని జాడ తెలుపాలని లింగారాం అన్న బిలాస్‌పూర్ హైకోర్టులో సెప్టెంబర్ 18న హెబియస్ కార్పస్ పిటిషన్ దాఖలు చేయడంతో వివిధ స్టేష న్లు తిప్పారు. చివరకు అక్టోబర్ 6న హైకోర్టులో హాజరుపరచారు. కోర్టు లింగారాంను విడుదల చేసింది.

ఈ ఘటన లింగారాం జీవితాన్ని మలుపు తిప్పింది. స్థానికంగా ఉంటే పోలీసుల నుంచి వేధింపులు తప్పవని భావించి ఢిల్లీ పయనమయ్యాడు. ఓ ఎన్‌జీఓ భవనంలో ఆశ్రయం సంపాదించాడు. మల్టీమీడియా జర్నలిజంలో శిక్షణ కోసం నొయిడాలోని ఓ సంస్థలో చేరాడు. ఢిల్లీ జీవితం లింగారాంలోని నిశ్శబ్దాన్ని, ఆత్మన్యూనత భావాన్ని ఛేదించింది. అనేక మంది జర్నలిస్టులతో, మేధావులతో పరిచయాన్నీ, ప్రజాస్వామిక చైతన్యాన్నీ పెంచింది. ఛత్తీస్‌గఢ్ పోలీసుల అరాచకాలను, అక్కడి ఆదివాసుల వెతలను జాతికి వెల్లడించే ఉద్దేశంతో ‘భూసేకరణ, వనరుల దోపిడి, ఆపరేషన్ గ్రీన్‌హంట్’పై 2010 ఏప్రిల్‌లో నిర్వహించిన స్వతంత్ర ప్రజా ట్రిబ్యునల్‌లో లింగారాం పాల్గొన్నాడు. స్వామి అగ్నివేశ్ తదితరుల సమక్షంలో మావోయిస్టుల అణచివేత పేరిట తన ప్రాంతంలో కొనసాగుతున్న దమనకాండ ను బహిర్గతం చేశాడు. తనను ఏ విధంగా పోలీసులు చిత్రవధ చేసిందీ కళ్లకు కట్టినట్లు వర్ణించాడు. అభివృద్ధి పేరుతో వెచ్చిస్తున్న డబ్బు నేతల జేబుల్లోకే వెళుతోందని ఆరోపించాడు. ఆయుధాలు పట్టకుండా, నక్సలైటు కాకుండా, లేదంటే ఎస్పీఓగా చేరకుండా ఈ దేశంలో గౌరవంగా బతికే హక్కు ఆదివాసులకు లేదా? అని ప్రశ్నించాడు.

లింగారాం ఆవేదన దేశ ప్రజలకు వినిపించిందో లేదో కాని ఛత్తీస్‌గఢ్ పోలీసులకు మాత్రం బాగా వినిపించింది. లింగారాం అడ్రస్ చెప్పమంటూ వాళ్లు మేనత్త సోనిని వేధించారు. అలా చేస్తే ఆమె భర్తను జైలు నుంచి విడుదల చేస్తామని ఆశపెట్టారు. వినకపోవడంతో లింగారాంకు నక్సల్స్‌తో సంబంధాలున్నాయని, వారి పనిలో ఆంధ్రవూపదేశ్, గుజరాత్ తదితర రాష్ట్రాలు తిరుగుతున్నాడని రాసివున్న పత్రాలపై బలవంతంగా సంతకాలు చేయించుకున్నారు. స్థానిక కాంగ్రెస్ నేత అవధేశ్ గౌతమ్ ఇంటిపై 2010 జూలైలో మావోయిస్టులు చేసిన దాడిలో లింగారాం పాల్గొన్నాడని ఆరోపించారు. లింగారాం మావోయిస్టు కమాండరని, ఢిల్లీ, గుజరాత్‌లలో ఆయుధ శిక్షణ పొందాడని, చనిపోయిన ఆజాద్ స్థానంలో త్వరలో మావోయిస్టు అధికార ప్రతినిధిగా బాధ్యతలు చేపట్టనున్నాడని డీఐజీ కల్లూరి ప్రకటన విడుదల చేశాడు. అయితే, స్వామి అగ్నివేశ్, ప్రశాంత్‌భూషణ్‌లతో కలిసి ఢిల్లీలో విలేకరుల సమావేశం నిర్వహించిన లింగారాం ఈ ఆరోపణలను ఖండించాడు. తాను సగటు ఆదివాసీ యువకుడినని, జర్నలిజం కోర్సు చదువుతున్నానని, తనకు నక్సల్స్‌తో ఎలాంటి సంబంధాలు లేవని స్పష్టం చేశాడు.

జర్నలిజం కోర్సు పూర్తి కావడంతో 2011 ఏప్రిల్‌లో లింగారాం దంతేవాడకు తిరిగివచ్చాడు. అదే సమయంలో చింతల్నార్ ఆంబుష్ అనంతరం తాడిమెట్ల, తిమ్మాపురం, మోర్పల్లి గ్రామాల్లో కోబ్రా బలగాలు, కోయ కమాండోలు, ఎస్పీఓలు సృష్టించిన విధ్వంసకాండను దృశ్యీకరించాడు. దెబ్బలు తిన్న వ్యక్తులను, అత్యాచారానికి గురైన మహిళలను కలిశాడు. ఇంట్నట్ పోర్టల్ ‘సీజీనెట్ స్వర’కు పనిచేయడం ఆరంభించాడు. ఈ క్రమంలో స్వామి అగ్నివేశ్‌తో కలిసి జూన్‌లో బస్తర్ డివిజనల్ కమిషనర్ శ్రీనివాసులును, దంతేవాడ కలెక్టర్‌ను, ఎస్పీని కలిశాడు. తనను పోలీసులు మావోయిస్టుగా అనుమానించడం వల్లే భయంతో ఢిల్లీ పోయానని, ఇకముందు ఫ్రీలాన్స్ జర్నలిస్టుగా పనిచేస్తూ బతుకుతానని విన్నవించాడు. ఆగస్టు 15 స్వాతంవూత్యదినోత్సం నాడు మావోయిస్టులు లింగారాం గ్రామం లో నల్లజెండా ఎగురవేయగా, వారిముందే దానిని లింగారాం తీసేశాడు. ఇప్పటికి జరుగుతున్న మారణకాండ చాలని, వెళ్లిపోండని ప్రార్థించాడు.

మరోవైపు, లింగా తీసిన చింతల్నార్ వీడియోలు బయటి ప్రపంచంలో కలకలం సృష్టించాయి. సీఆర్‌పీఎఫ్, ఛత్తీస్‌గఢ్ పోలీసుల అమానుషత్వాన్ని బయటపెట్టాయి. ఈ పరిణామాలపై రమణ్‌సింగ్ సర్కారు ఆగ్రహించడంతో పోలీసు అధికారులు లింగారాంకు, ఆతనికి అండగా ఉన్న సోనికి తగిన గుణపాఠం చెప్పాలని నిర్ణయించారు. ఒకే దెబ్బకు రెండు పిట్టలన్న చందంగా ఎస్సార్ కేసుకు పథకరచన చేశారు. సెప్టెంబర్ 9న లింగాను వాళ్ల గ్రామం సమేలిలో అరెస్టు చేసి 10న పాల్నార్ గ్రామ సంతకు తీసుకెళ్లారు. ఎస్సార్ కంపెనీకి కాంట్రాక్టర్‌గా ఉన్న బీ కే లాలాను కూడా తీసుకొచ్చి డబ్బుల డ్రామా ఆడారు. వీరిద్దరు డబ్బులు మార్చుకుంటుండగా రెడ్‌హ్యాండెడ్‌గా పట్టుకున్నామని, మూడ వ వ్యక్తి సోని సోరి పారిపోయిందని ప్రకటించారు. (ఆతర్వాత ఆమెనూ అరెస్టు చేశారు) యూఏపీఏ కింద కేసు నమోదు చేసి జైలులో బంధించారు.

ఇదీ జర్నలిస్టు కావాలనుకున్న ఆదివాసీ యువకుడు లింగారాం కథ. ఈ కథకు ముగింపూ అతనే రాశాడు. భారత ప్రజలనుద్దేశించి జైలు నుంచి అతడు ఇటీవల పంపిన బహిరంగ లేఖలోని ముఖ్యాంశాలను చదివితే ప్రజాస్వామ్యం సిగ్గుపడక తప్పదు.

‘జర్నలిస్టుగా నా సమాజానికి, సంస్కృతికి సేవ చేయాలని ఆశిస్తే పోలీసులు నన్ను మావోయిస్టు ఆజాద్‌కు వారసుడినని ప్రకటించారు.. వారి అనుమానాల ను నివృత్తి చేద్దామని దంతేవాడకు వస్తే యూఏపీఏ కేసు పెట్టి టెర్రరిస్టుగా మార్చేశారు.. జైలులో తిండి పెట్టకుండా మాడ్చుతున్నారు.. అదేమని ప్రశ్నిస్తే బట్టలూడదీసి కొడుతున్నారు.. జడ్జికి చెప్పినందుకు దంతేవాడ జైలు నుంచి జగ్దల్‌పూర్ జైలుకు మార్చారు.. దారిలోనే ఎన్‌కౌంటర్ చేయాల్సిందని కామెంటు చేస్తున్నా రు.. జైళ్లలో వందలాది ఆదివాసులు చిన్నచిన్న కేసుల్లో బెయిలు లేకుండా సంవత్సరాలు గడిపేస్తున్నారు.. జవాన్ల చేతుల్లో అత్యాచారానికి గురైన మహిళలు జైలు కు వచ్చి శిశువులకు జన్మనిస్తున్నారు.. ఉగ్రవాదం పేర నాడు సిక్కులను ఎలా చంపేశారో ఇప్పుడు నక్సలైట్ల పేరుతో ఆదివాసులను అలానే నాశనం చేస్తున్నారు.. డబ్బున్న వారికే ఈ దేశంలోని నాలుగు ఎస్టేట్లూ (శాసన, కార్యనిర్వాహక, న్యాయ వ్యవస్థలు, మీడియా) తోడ్పడతాయి.. వీటి గురించి మా ప్రజలకు తెలువదు.. కొంచెం తెలిసిన కారణంగా నేను జైలులో ఉన్నాను..

‘‘స్వతంత్ర జర్నలిస్టునైన నా స్వేచ్ఛను రాజ్యం హరించింది. నా లేఖ మూలం గా ఆదివాసులపై దౌర్జన్యాలు మరింత పెరగనూవచ్చు. నన్నూ ఏమైనా చేయవచ్చు. చంపేస్తే పైలోకాలకు వెళ్లి సృష్టికర్తను నిలదీయాలని ఉంది. ఈ నేలపై మూలవాసులకు జీవించే హక్కు లేదా? అని అడగాలనివుంది.. సత్యం, అహింస మార్గంలో పయనించిన నేను సర్వం కోల్పోయాను. ఎల్లెడలా గాంధీ ఫొటోలు పెట్టుకుని పూజించే ప్రభుత్వాలు.. ఆయన మార్గాన్ని అనుసరించిన పాపానికి నన్ను జైళ్లో పెట్టాయెందుకని..?’’
మన దగ్గర సమాధానమున్నదా..?

-డి. మార్కండేయ
[email protected]


35

MARKANDEYA D

Published: Mon,July 15, 2013 03:22 AM

నియాంగిరి కొండల్లో అవతార్ కథ..

మీరు అవతార్ సినిమా చూశారా! క్రీస్తుశకం 2150 నాటికి భూగర్భంలో గల అన్ని వనరులూ హరించుకుపోగా,ఉనోబ్టానియం అనే విలువైన ఖనిజం మెండుగా

Published: Mon,July 8, 2013 12:41 AM

ఆహారం భద్రమేనా!

ఆహార భద్రత బిల్లును అమలులోకి తెచ్చేందుకు యూపీఏ ప్రభుత్వం యుద్ధవూపాతిపదికన చర్యలు చేపట్టింది. మొన్నటి పార్లమెంటు సమావేశాల్లో ఈ బి

Published: Mon,July 1, 2013 01:21 AM

అభివృద్ధి విలయం..

ఉత్తరాఖండ్ ప్రకృతి బీభత్సం జాతిని కుదిపేస్తున్నది. వందలాది యాత్రికులను, వేలాది స్థానికులను బలిగొన్న ఈ జలవిలయం ఉత్తరకాశీ, చమోలీ

Published: Mon,June 24, 2013 12:27 AM

పౌరులపై నిఘా నేత్రం

పౌరుల ‘ప్రైవసీ’ పై కేంద్రం మరో అస్త్రం సంధించింది. టెర్రరిస్టు, విచ్ఛిన్నకర కార్యకలాపాలను అదు పు చేసే నెపంతో ఫోన్ కాల్స్, ఎస్సెమ

Published: Mon,June 17, 2013 12:18 AM

ఆదివాసులపై మరో ఆక్రమణ..

మావోయిస్టు కార్యకలాపాలకు పేరుగాంచిన మహారాష్ట్రలోని గడ్‌చిరోలి జిల్లా ఇటీవల మరోసారి వార్తల్లోకెక్కింది. గత బుధవారం రాత్రి తొమ్మి ది

Published: Wed,October 10, 2012 07:53 PM

అణు విద్యుత్‌తో అన్నీ అనర్థాలే

జీవ వైవిధ్యాన్ని కాపాడుకుందామంటూ కాప్-11 సదస్సుకు ఆతిథ్యమిస్తు న్న మన సర్కారు కూడంకుళంలో మానవ మనుగడకు ప్రమాదకరమ ని భావిస్తున్న అణు

Published: Thu,October 11, 2012 05:50 PM

జీవ వైవిధ్యాన్ని కాపాడుకుందాం!

అక్టోబర్ ఒకటిన మన హైదరాబాద్ నగరంలో జీవ వైవిధ్యంపై ప్రపంచ స్థాయి సదస్సు ప్రారంభం కానున్నది. 19 రోజుల పాటు కొనసాగే ఈ సమావేశానికి 194

Published: Sat,October 6, 2012 04:57 PM

నాట్‌గ్రిడ్‌తో ప్రైవసీకి భంగం !

రా ష్ట్రపతి.. ప్రధానమంత్రి.. కేబినెట్ కార్యదర్శిల కంటే కూడా అధిక వేత నం పొందుతున్న ప్రభుత్వోద్యోగి ఎవరో కేంద్ర హోం శాఖ సహాయ మంత్రి

Published: Sat,October 6, 2012 04:58 PM

సోని సోరి.. రాజ్యహింసకు పరాకాష్ఠ..

‘యువరానర్! ఈ రోజు నేను బతికున్నానంటే అది మీ పుణ్యమే. తగిన సమయంలో మీరు జోక్యం చేసుకున్నందునే పోలీసు చిత్రహింసల గాయాల నుంచి నేను కోల

Published: Sat,October 6, 2012 04:58 PM

మానెసర్ హింసకు కారకులెవరు?

కార్ల తయారీ సంస్థ మారుతి సుజుకి మానెసర్ యూనిట్‌లో ఇటీవల జరిగిన హింసాత్మక ఘటనలు దేశవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించాయి. హక్కుల సాధన కోసం

Published: Sat,October 6, 2012 04:59 PM

అంతులేని అమెరికా ఉగ్రవాదం..

ఆగస్టు 6.. జపాన్‌లోని హిరోషిమా నగరంపై అణుబాంబు ప్రయోగం జరిగిన రోజు.. ఎల్లుండి ఆగస్టు 9న మరో అణుబాంబు నాగసాకి పట్టణంపై పడింది. ఈ రె

Published: Sat,October 6, 2012 04:59 PM

ప్రణబ్ చిలుక పలుకులు..

యూపీఏకు ట్రబుల్ షూటర్‌గా, సోనియాకు అత్యంత విశ్వాసపావూతునిగా పేరుగాంచిన ప్రణబ్ ముఖర్జీ గత వారం దేశ 13వ రాష్ట్రపతిగా పదవీ బాధ్యతలు

Published: Sat,October 6, 2012 05:00 PM

త్వరలో కొత్త భూ‘తర్పణ’ చట్టం..

ఈ నెల చివరివారంలో ప్రారంభం కానున్న పార్లమెంటు వర్షాకాలపు సమావేశాల్లో కొత్త భూసేకరణ, పునరావాస చట్టం ఓటింగుకు రానున్నది. 1894లో బ్రి

Published: Sat,October 6, 2012 05:00 PM

అబూజ్‌మాడియాలకు ముప్పు!

మధ్యభారతంలో ప్రస్తుతం నెలకొనివున్న యుద్ధవాతావరణం అబూజ్‌మాడ్‌లో పెనుసంక్షోభాన్ని సృష్టించింది. ఇంతకాలం ప్రకృతి ఒడిలో హాయిగా ఆడుతూ ప

Published: Sat,October 6, 2012 05:00 PM

అబూజ్‌మాడ్‌లో ఏం జరుగుతోంది?

పెరివూబల్ మలేరియాతో తెహెల్కా ఫొటోక్షిగాఫర్ తరుణ్ శెహ్రావత్ మరణించడంతో అబూజ్‌మాడ్ ప్రాంతం మరోసారి వార్తల్లోకెక్కింది. మహిళా జర్నలిస

Published: Sat,October 6, 2012 05:01 PM

పని మనుషులా? బానిసలా?

పైకి కనిపించని సరికొత్త బానిస వ్యవస్థ ఒకటి ప్రస్తుతం మన దేశంలో అతివేగంగా విస్తరిస్తోంది. ప్రపంచీకరణ, ప్రైవేటీకరణ, పారిక్షిశామికీకర

Published: Sat,October 6, 2012 05:01 PM

ఉద్యమబాటలో నేపాల్ మావోయిస్టులు

ప్రజాయుద్ధ పంథాను వదిలి పార్లమెంటరీ బాట పట్టి ఎన్నికల్లో గెలి చి అధికార పగ్గాలు సైతం చేపట్టిన నేపాల్ మావోయిస్టులు నిట్టనిలువునా చీ

Published: Sat,October 6, 2012 05:02 PM

జనాభా లెక్కలు- అపోహలు

జనాభా లెక్కలు- 2011, ప్రాథమిక నివేదిక ఇటీవల విడుదలైంది. వివిధ రాష్ట్రాల, జిల్లాల, పల్లెల, పట్టణాల, నగరాల జనాభాకు సంబంధించిన పూర్తి

Published: Sat,October 6, 2012 05:02 PM

మురికి వాడలపై ‘మమత’ కరువు!

కోల్‌కతా మహానగరంలోని నోనదంగా మురికివాడ ఇటీవల ఉద్యమాలు, అరెస్టులతో అట్టుడికిపోతున్నది. దేశంలోనే పేరుగాంచిన ఈ మురికివాడకు చెందిన మజ్

Published: Sat,October 6, 2012 05:02 PM

విధ్వంసమా? అభివృద్ధి ‘వేదాంత’మా?

బహుళజాతి కంపెనీ వేదాంత ఇటీవలికాలంలో వార్తల్లో నిలిచింది. ఒరిస్సా రాష్ట్రంలోని నియాంగిరి పర్వతాలపై బాక్సైట్ తవ్వకాలను నిలిపివేస్తూ