ముంబై, జూన్ 7: రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బీఐ) బల్క్ ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్లకున్న పరిమితిని రూ.3 కోట్లకు పెంచింది. శుక్రవారం ఈ ఆర్థిక సంవత్సరం (2024-25) రెండో ద్వైమాసిక ద్రవ్యపరపతి విధాన సమీక్ష నిర్ణయాలను ఆర్బీఐ గవర్నర్ శక్తికాంత దాస్ ఇక్కడ వెల్లడించారు. ఈ క్రమంలోనే ఇప్పటిదాకా రూ.2 కోట్లుగానే ఉన్న బల్క్ ఎఫ్డీల పరిమితిని రూ.3 కోట్లకు పెంచినట్టు చెప్పారు. ఈ నిర్ణయం బ్యాంకుల అసెట్ లయబిలిటీ మేనేజ్మెంట్ను మెరుగుపర్చగలదన్నారు. కాగా, రిటైల్ టర్మ్ డిపాజిట్ల కంటే ఈ బల్క్ ఎఫ్డీలపై వడ్డీరేట్లు కాస్త ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఆయా బ్యాంకులు ఈ డిపాజిట్లపై వివిధ రకాల వడ్డీరేట్లను ఆఫర్ చేస్తుంటాయి. దీంతో డిపాజిట్దారులకు తాజా నిర్ణయం కలిసి రానున్నది. ఇదిలావుంటే ఇకపై షెడ్యూల్డ్ కమర్షియల్ బ్యాంకులు (ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు మినహా), స్మాల్ ఫైనాన్స్ బ్యాంకుల్లోని రూ.2 కోట్లదాకా ఉన్న సింగిల్ రుపీ టర్మ్ డిపాజిట్లు కూడా రిటైల్ ఎఫ్డీల్లో భాగమేనని దాస్ వెల్లడించారు.
కీలక వడ్డీరేట్లను ఊహించినట్టుగానే వరుసగా ఎనిమిదోసారీ ఆర్బీఐ యథాతథంగానే ఉంచింది. రెపో రేటును 6.50 శాతం వద్దే ఉంచినట్టు గవర్నర్ దాస్ పేర్కొన్నారు. ఆరుగురు సభ్యులున్న మానిటరీ పాలసీ కమిటీలో మెజారిటీ సభ్యులు వడ్డీరేట్లను ఈసారి కూడా ఎక్కడివక్కడే ఉంచాలన్నారు. అయితే గతంతో పోల్చితే మాత్రం వడ్డీరేట్లను తగ్గించాలన్నవారి సంఖ్య పెరిగింది. పోయినసారి సమీక్షలో ఒక్కరే వడ్డీరేట్లను తగ్గించాలనగా, ఈసారి ఇద్దరన్నారు. గోయల్, వర్మ వారిలో ఉన్నారు. గవర్నర్ దాస్తోపాటు శశాంక, రాజీవ్, మైఖెల్ వడ్డీరేట్లను అలాగే ఉంచాలన్నారు. దేశ వృద్ధిరేటు బాగుండటంతో వడ్డీరేట్లను ఇకనైనా తగ్గించాలన్న అభిప్రాయాలొస్తున్నాయి. నిరుడు ఫిబ్రవరిలో రెపోరేటును 6.50 శాతానికి పెంచిన విషయం తెలిసిందే.
ఈ ఆర్థిక సంవత్సరానికి (2024-25)గాను దేశ జీడీపీ అంచనాను తాజా ద్రవ్యసమీక్షలో ఆర్బీఐ 7.2 శాతానికి పెంచింది. ఇంతకుముందు ఇది 7 శాతంగానే ఉన్నది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పుంజుకున్న డిమాండ్, మెరుగైన వ్యక్తిగత వ్యయ సామర్థ్యం దృష్ట్యానే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్టు స్పష్టం చేసింది. త్రైమాసికాలవారీగా ఏప్రిల్-జూన్లో 7.3 శాతం, జూలై-సెప్టెంబర్లో 7.2 శాతం, అక్టోబర్-డిసెంబర్లో 7.3 శాతం, జనవరి-మార్చిలో 7.2 శాతం గా వృద్ధిరేటు నమోదు కాగలదని ఈ సందర్భంగా ఆర్బీఐ తెలిపింది. కాగా, సేవా రంగం ఉత్సాహకరంగా ఉన్నదని, వ్యవసాయ రంగం కూడా ఆశాజనకంగానే కనిపిస్తున్నదని, అందుకే గ్రామీణ ప్రజల కొనుగోలు శక్తి పెరుగుతున్నదని పేర్కొన్నది. ఈసారి సాధారణం కన్నా ఎక్కువ వర్షపాతం నమోదు కాగలదన్న వాతావరణ శాఖ అంచనాల మధ్య ఈ ఖరీఫ్ సీజన్లో పంటల దిగుబడులు పెరుగవచ్చన్న ఆశాభావాన్ని ఆర్బీఐ వ్యక్తం చేసింది.
చిన్న మొత్తాల్లో జరిగే డిజిటల్ పేమెంట్స్ను ప్రోత్సహించడంలో భాగంగా ఆర్బీఐ కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నది. వినియోగదారులు తమ యూపీఐ లైట్ వ్యాలెట్లలో ఆటోమేటిగ్గా నగదును నింపుకొనేందుకు అనుమతినిచ్చింది. ఈ క్రమంలోనే ఈ-మ్యాండేట్ ఫ్రేమ్వర్క్ పరిధిలోకి యూపీఐ లైట్ను తీసుకొచ్చింది. యూపీఐ సరళతర వెర్షనే ఈ యూపీఐ లైట్. దీని ద్వారా చేసే చెల్లింపులకు ఎలాంటి పిన్ అవసరం లేదు. ఇందులో ఒకసారి రూ.2,000 వరకే లోడ్ చేసుకోవచ్చు. ప్రస్తుతం యూపీఐ లైట్ లావాదేవీలకు రోజువారీ పరిమితి రూ.2,000. అలాగే ఒకసారి చేసే గరిష్ఠ చెల్లింపు రూ.500. ఈ నేపథ్యంలోనే ఈ వ్యాలెట్లో నిర్ణీత నగదు మొత్తాలు తగ్గితే దానంతటదే దీనికి లింకైన మెయిన్ బ్యాంక్ అకౌంట్ నుంచి ఆ మేరకు నగదును మళ్లీ తీసుకునేలా ఆర్బీఐ అనుమతులిచ్చింది. ఇక ఫాస్టాగ్, ఎన్సీఎంసీ తదితర రికరింగ్ పేమెంట్ లావాదేవీలకూ ఇదే పద్ధతిని ఆర్బీఐ ప్రతిపాదించింది. ట్రావెల్/మొబిలిటీ సంబంధిత చెల్లింపులకు తమ ఈ నిర్ణయం మరింత సౌకర్యవంతంగా ఉంటుందని ఆర్బీఐ అభిప్రాయపడింది.
ప్రధాన ద్రవ్యోల్బణం 4 శాతం లేదా అంతకంటే కిందికి దిగొస్తేనే వడ్డీరేట్లను తగ్గించేందుకు వీలుంటుందని ఆర్బీఐ గవర్నర్ శక్తికాంత దాస్ తేల్చి చెప్పారు. ఈ క్రమంలోనే సెంట్రల్ బ్యాంక్ నిర్ణయాలు ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యాలకు లోబడే కొనసాగుతాయని మరోమారు ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఆర్బీఐ ద్రవ్యసమీక్ష అనంతరం విలేఖరులతో మాట్లాడుతూ ద్రవ్యోల్బణం తగ్గుతున్నట్టే తగ్గి మళ్లీ పెరుగుతుండటం ఒకింత ఆందోళనకరమేనన్నారు. అమెరికా ఫెడ్ రిజర్వ్ వడ్డీరేట్లను తగ్గించినా.. ఇక్కడ ద్రవ్యోల్బణం అదుపులోకి రాకపోతే వడ్డీరేట్ల కోతలకు ఆస్కారం ఉండకపోవచ్చన్నారు. కాగా, ఆన్లైన్ పేమెంట్ లావాదేవీల్లో అవాంతరాలు.. బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోని సమస్యల వల్లేనని, అంతేగానీ యూపీఐ లేదా ఎన్పీసీఐ వల్ల కాదని గవర్నర్ దాస్ ఈ సందర్భంగా చెప్పారు. ఇక దేశంలో బంగారం నిల్వలు పెరుగుతున్నా.. ఇంకా పుత్తడి నిల్వకు కావాల్సినంత చోటుందని, అందుకే ఇంగ్లండ్లో పెట్టిన 100 మెట్రిక్ టన్నుల పసిడిని ఇటీవల భారత్కు తీసుకొచ్చామని దాస్ తెలిపారు. అంతేతప్ప దీని వెనుక మరో కారణమేమీ లేదని తెలియజేశారు.
ఈ ఆర్థిక సంవత్సరానికిగాను దేశ వృద్ధిరేటు అంచనాను ఆర్బీఐ పెంచడం నిజంగా ప్రోత్సాహకరమే. వడ్డీరేట్లు తగ్గితే అన్ని రంగాలకు మరింత ఊతమిచ్చినట్టవుతుంది. మున్ముందు తగ్గుతాయని ఆశిస్తున్నాం.
-ఫిక్కీ, అసోచామ్, పిహెచ్డీసీసీఐ
ద్రవ్యోల్బణం అదుపులోనే ఉన్నది. అందుకే తదుపరి ద్రవ్యసమీక్షలోనైనా రెపో రేటును ఆర్బీఐ తగ్గించాలి. అప్పుడే గృహ రుణాలపై వడ్డీరేట్ల భారం దిగుతుంది.
-క్రెడాయ్, నరెడ్కో
ద్రవ్యసమీక్ష ఊహించినట్టుగానే సాగింది. నిజానికి ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం ద్వితీయార్ధం (అక్టోబర్-మార్చి)లోనే వడ్డీరేట్ల తగ్గింపునకు అవకాశాలున్నాయి.
-బ్యాంకర్లు, ఆర్థికవేత్తలు, నిపుణులు