ఆదిలాబాద్/నిర్మల్/కుమ్రం భీం ఆసిఫాబాద్, జూలై 16(నమస్తే తెలంగాణ) : ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లా రైతుల్లో ఆందోళన మొదలైంది. వానకాలం సీజన్ ప్రారంభమై 40 రోజులు గడిచినా అనుకున్న స్థాయిలో వర్షాలు కురియలేదు. చెదురుమదురు చినుకులు మినహా పెద్ద వర్షం పడలేదు. దీంతో చెరువులు, కుంటలు, ప్రాజెక్టుల్లోకి నీరు చేరలేదు. ఇప్పటివరకు నమోదైన వర్షపాతం వివరాలు వర్షాభావ తీవ్రతను వెల్లడిస్తున్నాయి. చెరువులు నిండకపోవడంతో వీటిపై ఆధారపడి పంటలు పండించుకునే రైతుల పరిస్థితి అగమ్యగోచరంగా మారింది. తీవ్ర వర్షాభావ పరిస్థితులతో అన్నదాతలు ఆందోళన చెందుతున్నారు. ఇప్పటికే చాలా చోట్ల అరకొరగా కురిసిన వర్షాల కారణంగా ఆరుతడి పంటలైన పత్తి, సోయా, మక్క, పప్పు దినుసుల పంటలను సాగు చేసిన రైతులు వరుణ దేవుడి కటాక్షం కోసం ఆకాశం వైపు ఎదురు చూస్తున్నారు. యేటా ఈ సమయానికి జోరువానలతో కళకళలాడాల్సిన చెరువులు నీరు లేక బోసిపోతున్నాయి. ప్రభుత్వ పెద్దలు మాత్రం చిన్నపాటి వర్షాలనే భూతద్దంలో చూపుతూ అన్నదాతలంతా సంబరాల్లో మునిగితేలుతున్నారంటూ ప్రచారం చేస్తుండడం విమర్శలకు తావిస్తున్నది. ప్రభుత్వం చెబుతున్న దానికి వాస్తవ పరిస్థితులకు పొంతన ఉండడం లేదు. మరో పక్షం రోజుల వరకు పరిస్థితి ఇలాగే ఉంటే వానకాలం సాగుపై రైతులు ఆశలు వదులుకోవాలని వ్యవసాయ నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో..
ఆదిలాబాద్ జిల్లావ్యాప్తంగా జైనథ్ మండలంలోని సాత్నాల, తాంసి మండలంలోని మత్తడి వాగుతోపాటు 452 చెరువులు ఉన్నాయి. వానకాలంలో 5.20 లక్షల ఎకరాల్లో పత్తి, సోయా, కంది, వరి ఇతర పంటలు సాగవుతాయి. యాసంగిలో 1.50 లక్షల ఎకరాల్లో శెనగ, జొన్న, గోధుమ పంటలు పండుతాయి. ఈ వానకాలంలో ఇప్పటివరకు భారీ వర్షాలు పడకపోవడంతో ప్రాజెక్టులు, చెరువుల్లోకి నీరు అంతగా చేరలేదు. భూగర్భ జలమట్టం కూడా పైకి రాలేదు. ఇప్పటివరకు సాధారణ వర్షపాతం నమోదైంది.
మంగళవారం వరకు 353.7 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదు కావాల్సి ఉండగా.. 391.6 మిల్లీ మీటర్ల వర్షం పడింది. నార్నూర్, ఇంద్రవెల్లి, మావల, బోథ్, నేరడిగొండ మండలాల్లో తక్కువ వర్షపాతం నమోదైంది. గతేడాది ఈ సమయానికి భారీ వర్షాలు కురిసి చెరువులు, కుంటలు నిండి పొంగి ప్రవహించాయి. ప్రాజెక్టులు కూడా పూర్తిస్థాయి నీటిమట్టానికి చేరుకున్నాయి. ఈ సీజన్లో మూడు వేల ఎకరాల్లో వరి వేసే అవకాశం ఉండగా.. నాట్లు వేయడానికి రైతులు పొలాలను సిద్ధం చేసినా వానలు లేకపోవడంతో నాట్లు వేయలేదు. గతేడాది ఈ సమయానికి నాట్లు వేసినట్లు రైతులు తెలిపారు.
కుమ్రం భీం ఆసిఫాబాద్ జిల్లాలో..
జిల్లాలో పత్తి తర్వాత అధికంగా వరి సాగవుతున్నది. ఈ యేడాది వరి 59,212 ఎకరాల్లో సాగవుతుందని అధికారులు అంచనా వేశారు. కానీ.. వర్షాలు అనుకూలంగా లేకపోవడంతో తగ్గవచ్చని భావిస్తున్నారు. జిల్లాలోని ఎనిమిది మండలాల్లో లోటు వర్షపాతం నమోదవగా.. రెండు మండలాల్లో అధిక వర్షం కురిసింది. తిర్యాణి మండలంలో 29 శాతం, రెబ్బనలో 23, కాగజ్నగర్లో 28, పెంచికల్పేట్లో 26, ఆసిఫాబాద్లో 4, కౌటాలలో 19, బెజ్జూర్లో 9, దహెగాంలో 18, జైనూర్లో 14, సిర్పూర్(యు)లో 14, వాంకిడిలో 15, సిర్పూర్(టి)లో 2, చింతలమానేపల్లిలో 1 సాధారణ వర్షపాతం నమోదైంది. తిర్యాణి, రెబ్బెన, కాగజ్నగర్, పెంచికల్పేట్ మండలాల్లో అత్యధికంగా లోటు వర్షపాతం నమోదైంది. ఒక్కపెద్ద వాన కూడా పడకపోవడంతో చెరువులు, కుంటల్లో నీరు చేరలేదు. చెదురుమదురు వర్షాలు మినహా సాగుకు సరిపడా వర్షం పడలేదు. బోర్ల కింద సాగు చేసే రైతులు వరి వేయడానికి ఆలోచిస్తున్నారు. కుమ్రం భీం ప్రాజెక్టు 10 టీఎంసీల సామర్థ్యం కాగా 5.9 టీఎంసీల నీటి నిల్వ మాత్రమే ఉంది. ప్రాజెక్టులో సగానికి సగం నీరు తక్కువగా ఉండడంతో పంటలకు నీరు వదిలే పరిస్థితి లేదు. వట్టివాగు ప్రాజెక్టు సామర్థ్యం 2.890 టీఎంసీలు కాగా ప్రస్తుతం 1.219 టీఎంసీలు మాత్రమే నీరు ఉంది. దీంతో వరి సాగుపై నీలినీడలు కమ్ముకుంటున్నాయి.
నిర్మల్ జిల్లాలో..
నిర్మల్ జిల్లావ్యాప్తంగా 734 చెరువులు ఉన్నాయి. వీటి కింద 71,832 ఎకరాల ఆయకట్టు ఉంది. వర్షాలు అనుకున్న స్థాయిలో కురవక పోవడంతో కడెం, స్వర్ణ, గడ్డెన్న వాగు ప్రాజెక్టులతోపాటు, సరస్వతీ కాలువ ద్వారా నిర్మల్ నియోజకవర్గానికి సాగు నీరందించే ఎస్సారెస్పీలోకి నేటికీ పెద్దగా నీరు చేరలేదు. ముథోల్ నియోజకవర్గంలోని గడ్డెన్న వాగు ప్రాజెక్టు పూర్తిస్థాయి నీటి సామర్థ్యం 1.852 టీఎంసీలు కాగా, ప్రస్తుతం ప్రాజెక్టులో 0.676 టీఎంసీల నీరు మాత్రమే ఉంది. శ్రీరాంసాగర్ ప్రాజెక్టు పూర్తిస్థాయి నీటి సామర్థ్యం 80.5 టీఎంసీలు కాగా, ప్రస్తుతం ప్రాజెక్టులో కేవలం 13.48 టీఎంసీల నీటి నిల్వలు మాత్రమే ఉన్నాయి. గతేడాది ఇదే సమయానికి భారీ వర్షాల కారణంగా ప్రాజెక్టు నీటిమట్టం 1069.30 అడుగులకు చేరి 22.05 టీఎంసీల నీటి నిల్వలు ఉన్నాయి.
కడెం ప్రాజెక్టు పూర్తిస్థాయి నీటి సామర్థ్యం 7.603 టీఎంసీలు కాగా, ప్రస్తుతం ప్రాజెక్టులో 4.237 టీఎంసీల నీరు మాత్రమే ఉంది. అలాగే స్వర్ణ ప్రాజెక్టు పూర్తిస్థాయి నీటి సామర్థ్యం 1.484 టీఎంసీలు కాగా, ప్రస్తుతం ప్రాజెక్టులో కేవలం 0.168 టీఎంసీల నీటి నిల్వలు మాత్రమే ఉన్నాయి. ఆయా ప్రాజెక్టులు, చెరువులపైనే ఆధారపడి సాగు చేసుకుంటున్న అన్నదాతల పరిస్థితి అగమ్యగోచరంగా తయారైంది. ముఖ్యంగా నిర్మల్ జిల్లాలో ప్రాజెక్టులు, చెరువుల కింద రైతులు వరి అధికంగా సాగు చేస్తుంటారు. ఈసారి దాదాపు లక్ష ఎకరాల్లో వరి సాగవుతుందని వ్యవసాయశాఖ అంచనా వేసింది. అయితే మరో వారం పది రోజుల్లో భారీ వర్షాలు కురిస్తేనే చెరువుల్లోకి నీరు చేరే అవకాశం ఉన్నది. లేకుంటే ఈ సారి వరి సాగు చేసే రైతుల పరిస్థితి దయనీయంగా మారనున్నదంటున్నారు.
నీళ్లు లేక నాట్లు వేయలే..
యేటా వానకాలంలో ఈ సమయానికి మా ఊర చెరువు నీటితో కళకళలాడేది. వర్షాలు బాగా కురియడంతో నిండుకుండను తలపించేది. కానీ.. ఈ యేడాది వానలు అనుకున్న స్థాయిలో కురవలేదు. చెరువు కూడా నిండలేదు. వర్షాలు బాగా కురిసి చెరువులు నిండుతాయని.. భూములను సిద్ధం చేసుకున్నం. వర్షాలు కురియకపోవడంతో నాట్లు వేయలేదు. వర్షాలు ఎప్పుడు బాగా కురుస్తాయో.. ఎప్పుడు నాట్లు వేస్తామో అర్థం కావడం లేదు. ఈసారి పంట పోయినట్లే అని అనిపిస్తున్నది.
– మల్లేశ్, తంతోలి, ఆదిలాబాద్ రూరల్ మండలం
పొలం బీడుగా ఉంది..
వర్షాలు లేక ఇంతవరకు నారుమళ్లు కూడా వేయలేదు. గతేడాది ఈ పాటికి నారు మళ్లు వేసి నాట్ల కోసం భూములను కూడా సిద్ధం చేసుకున్నాం. కానీ.. ఈ యేడాది వర్షాలు లేకపోవడంతో నారుమ ళ్లు కూడా వేయలేకపోయాం. నాకున్న ఐదెకరాల్లో బోరు ద్వారానే నీరు పారిం చుకుని పంట వేసేది. వర్షాలు లేక బోరు లో నీరు లేదు. వర్షాలు కురిస్తేనే బోరులో నీళ్లు వస్తాయి. ఇప్పటివరకు పెద్దవాన ఒక్కటి కూడా రాకపోయే సరికి ఇప్పటికీ నా పొలం బీడుగా ఉంది.
– దాదా భీమయ్య, రైతు, లగ్గాం, దహెగాం మండలం.
చెరువులో బురద తప్ప.. నీరు లేదు..
దహెగాం, జూలై 16 : నాకు రెండెకరాల భూమి ఉంది. నా పొలానికి గెర్రె చెరువే జీవనాధారం. ఈ చెరువు నుంచే యేటా నీటిని పొలానికి పారించుకుంటా. ఈ యేడాది వర్షాలు లేకపోవడంతో చెరువులో బురద తప్ప నీళ్లు లేవు. వరి వేయడం కష్టమే అనిపిస్తున్నది. ఈసారి వర్షాల పరిస్థితి చూస్తే పంట పండే పరిస్థితి కనిపించడం లేదు. ఈ యేడాది పంటలు రావడం కష్టమే.
– తుమ్మిడి సత్తయ్య, దహెగాం మండలం.
పెట్టుబడి చేతికొస్తదో.. రాదో..
తాంసి, జూలై 16 : గతేడాది జూలైలో చెరువులు, కుంటలు నిండుకుండలా ఉన్నాయి. ఈ సారి వర్షాలు కురియకపోవడంతో భూగర్భ జలాలు అడుగంటాయి. 20 ఏళ్లుగా వ్యవసాయం చేస్తున్న కానీ.. మా బోర్లు ఎప్పుడు ఎండిపోలే. ఈ యేడు ఎండాకాలంలో నీళ్లు లేకపోవడంతో పామాయిల్ మొక్కలను జేసీబీతో తీసేశా. వర్షాలు సమృద్ధిగా పడి చెరువులు, కుంటలు, మత్తడి వాగు ప్రాజెక్టు నిండితే సాగు చేస్తున్న పంట చేతికొస్తది. లేదంటే ఈ యేడు పెట్టుబడి కూడా రావడం కష్టమే.
– నవనీత్రెడ్డి, రైతు, వడ్డాడి, తాంసి మండలం